Bác sĩ Nguyễn Đan Quế sinh năm 1942 tại Hà Nội. Ông mồ côi cha từ nhỏ vì cha ông, một đảng viên Việt Nam Quốc Dân Đảng, đã bị Cộng Sản sát hại năm 1945. Năm 1954 theo gia đình di cư vào Nam sau hiệp định Geneva chia đôi đất nước. Ông lớn lên ở miền Nam và theo học Đại Học Y Khoa Sài gòn. Tốt nghiệp Y khoa Bác Sĩ năm 1966. Phục vụ tại bệnh viện Chợ Rẫy, đồng thời là Giảng sư tại Đại Học Y Khoa Sài gòn.

Được học bổng của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), Bác sĩ Quế đi tu nghiệp về ngành Y khoa Nội Tiết (Endocrinology) tại Bỉ năm 1968, tại Pháp năm 1969 và tại Anh Quốc năm 1972. Hoàn tất chương trình tu nghiệp năm 1974, ông từ chối đề nghị làm việc cho Tổ Chức Y Tế Thế Giới, trở về nước tiếp tục phục vụ tại bệnh viện Chợ Rẫy, và giảng dậy tại trường Đại Học Y Khoa Sài gòn.

Tháng 4-1975, vài ngày trước khi Cộng Sản cưỡng chiếm miền Nam, ông quyết định không chạy ra ngoại quốc cùng gia đình. Ông ở lại, khám bệnh cho dân nghèo và các nạn nhân chiến cuộc. Năm 1976, vì chỉ trích chế độ y tế bất công đối với người nghèo, chính sách “hồng hơn chuyên” và lề lối làm việc độc tài, chuyên chế của Đảng Cộng Sản, ông bị cách chức Trưởng Khu Nội Khoa tại bệnh viện Chợ Rẫy.

Trong những năm 1976-1977, ông cùng một số những người đồng chí hướng tổ chức Mặt Trận Dân Tộc Tiến Bộ, phát hành hai tờ báo chui: tờ “Vùng Dậy” dành cho sinh viên, giới trẻ và tờ “Toàn Dân Vùng Dậy” dành cho đại chúng. Tháng 2-1978, ông bị bắt giữ cùng 47 thành viên của tổ chức và bị giam cầm 10 năm không xét xử cho đến năm 1988. Năm thành viên đã chết trong tù. Nhờ sự can thiệp mạnh mẽ của Hội Ân Xá Quốc Tế và áp lực rộng lớn của dư luận khắp nơi trên thế giới, ông được trả tự do nhưng vẫn bị theo dõi và ngăn cấm hành nghề.

Mặc dù vậy, ông vẫn kiên trì tiếp tục tranh đấu. Sau khi thành lập Cao Trào Nhân Bản vào tháng 2-1990, ngày 11-5-1990, ông đã đại diện Cao Trào Nhân Bản đưa ra lời kêu gọi các lực lượng đấu tranh cho tự do, dân chủ đa nguyên ủng hộ cho công cuộc tranh đấu bất bạo động đòi hỏi Đảng Cộng Sản phải tôn trọng các nhân quyền căn bản của người dân Việt Nam, phải chấp nhận sinh hoạt chính trị đa nguyên và nhất là phải trả cho người dân Việt Nam quyền lựa chọn một thể chế chính trị phù hợp với nguyện vọng của mình qua các cuộc bầu cử tự do, công bằng. Lời kêu gọi của Cao Trào Nhân Bản được phổ biến rộng rãi và hưởng ứng khắp nơi trong cũng như ngoài nước.

Sợ uy tín và ảnh hưởng của Bác sĩ Quế ngày càng gia tăng trong lòng dân chúng Việt Nam, Cộng Sản đã bắt giữ ông lần thứ hai vào ngày 14 tháng 6 năm 1990, với tội danh “có những hành động chống đối chính phủ và âm mưu lật đổ chính quyền”. Sau đó, vào ngày 29-11-1991, trong một phiên tòa chớp nhoáng, không có luật sư biện hộ và không cho công chúng tham dự, ông đã bị Cộng Sản Việt Nam kết án 20 năm tù và 5 năm quản thúc tại gia sau khi mãn hạn tù. Từ 1991 đến 1998 ông bị chuyển qua nhiều nhà tù khác nhau. Mặc dù sức khỏe yếu kém, kết quả của những năm dài tù đầy, ông vẫn bị ép làm lao động khổ sai và thường bị biệt giam. Trước áp lực và vận động mãnh liệt của thế giới, Cộng Sản đã phải thả ông vào ngày 3-9-1998. Trước đó, họ đã thất bại trong việc thuyết phục ông chấp nhận bỏ nước ra đi để đổi lấy tự do; ông đã quyết liệt từ chối và trả lời: “Lưu đầy không có nghĩa là tự do”. Câu nói khẳng khái này đã được dịch sang Anh ngữ: “Exile is not freedom” và dùng làm đầu đề của nhiều bài viết hoặc phát biểu về Bác sĩ Quế. Sau khi được thả, ông bị nhà cầm quyền Cộng Sản quản thúc tại gia.

Cộng Sản tiếp tục theo dõi, quấy nhiễu, gây khó khăn cho Bác sĩ Quế. Điện thoại của ông bị cắt, ông bị cấm không được sử dụng fax, internet. Ông bị cô lập và không được quyền tiếp các ký giả ngoại quốc. Vượt qua mọi khó khăn, ông vẫn tìm cách lên tiếng chỉ trích chính sách độc tài, đảng trị và thiếu khả năng của nhà cầm quyền Hà nội.

Ông là linh hồn của tờ báo chui “Tương Lai” do các anh chị em sinh viên chủ trương, phổ biến rộng rãi trong nước tố cáo chế độ Cộng Sản độc tài tham nhũng, đàn áp dân chúng, đưa đất nước đến diệt vong và kêu gọi anh chị em sinh viên học sinh can đảm đứng lên đòi lại quyền sống cho dân tộc.

Ngày 13-3-2003, ông lên tiếng bác bỏ luận điệu xuyên tạc về tự do thông tin của phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam, và ông khẳng định là ở Việt Nam không có tự do thông tin. Bốn ngày sau đó (17-3-2003), ông bị nhà cầm quyền bắt giữ lần thứ ba, với tội danh: “Sử dụng internet phổ biến tin tức bất lợi cho chính quyền”, và tội danh gián điệp. Kể từ khi ông bị bắt giữ đến nay, không một ai được tiếp xúc với ông. Việc ông bị bắt giữ đã gây nên một làn sóng phản đối nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam ở khắp mọi nơi trên thế giới. Cộng đồng người Việt hải ngoại và công luận quốc tế lại càng phẫn nộ khi được tin Cộng Sản một mặt đàn áp, đe dọa ông trong tù, một mặt nhắn tin sẽ thả nếu gia đình ông chấp nhận mang ông ra khỏi nước. Điều này, chứng tỏ ông không có tội gì ngoài tội yêu nước, không chấp nhận ra đi bỏ mặc đất nước cho Đảng Cộng Sản Việt Nam thao túng.

Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế đã công nhận Bác sĩ Quế là “tù nhân vì lương tâm” và mời ông làm hội viên danh dự suốt đời của tổ chức này. Vì suốt đời tranh đấu liên tục, bất chấp hiểm nguy để vận động tự do, dân chủ và nhân quyền cho nhân dân Việt Nam, ông được gọi là “Sĩ Phu”, một danh hiệu đặc biệt dành cho những người trí thức đã cống hiến đời mình cho dân tộc và tổ quốc. Thượng Nghị Sĩ J. Robert Kerry coi ông là một Vaclav Havel của Việt Nam; Chủ Tịch Tổng Liên Đoàn Lao Công và Lao Động Hoa Kỳ (AFL-CIO) Lane Kirkland so sánh ông với Andrei Sakharov, Lech Walesa và Nelson Mandela; Bác học Torsten Wiesel, khôi nguyên Giải Nobel về Y Khoa, Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Quyền của các Hàn Lâm Viện Quốc Gia Hoa Kỳ cũng coi ông như một Sakharov của Việt Nam.

Để bầy tỏ sự ủng hộ đối với công cuộc tranh đấu đầy chính nghĩa của dân tộc Việt Nam đòi tự do, dân chủ và nhân quyền, và để bầy tỏ sự ngưỡng mộ trước công cuộc tranh đấu kiên trì đầy gian khổ của Bác sĩ Quế, ngày 5-5-1994, Lưỡng Viện Quốc Hội Hoa Kỳ đã thông qua với đại đa số tuyệt đối Nghị Quyết Chung SJ 168, và sau đó ngày 25-5-1994, Tổng Thống Bill Clinton đã ký thành Đạo Luật (Public Law) 103-258 chọn ngày 11-5, ngày Bác sĩ Quế đưa ra lời kêu gọi tranh đấu bất bạo động đòi tự do, dân chủ cho Việt Nam, là Ngày Nhân Quyền Cho Việt Nam (Vietnam Human Rights Day). Kể từ 1994, hàng năm lễ kỷ niệm Ngày Nhân Quyền Cho Việt Nam được tổ chức trọng thể tại trụ sở Thượng Viện Hoa Kỳ.

Thượng Nghị Sĩ và Dân Biểu Mỹ thuộc lưỡng đảng đã nhiều lần đề cử Bác sĩ Quế làm ứng viên cho Giải Nobel về Hòa Bình, mới đây nhất vào tháng Giêng năm 2004 (1/2004). Ông từng được trao tặng Giải Nhân Quyền Raoul Wallenberg 1994, Giải Nhân Quyền Robert Kennedy 1995, và Giải Hellman/ Hammett 2002 của Human Rights Watch.

BS Nguyễn Quốc Quân (Washington DC, USA)

Nguyễn Đan Quế và khát vọng Tự do, Dân chủ

Bác sĩ Cấn Thị Bích Ngọc

Sử mệnh Việt Nam là những chuỗi ngày dài của bao công cuộc đấu tranh dựng nước, giữ nước chống ngoại lai, bạo quyền. Việt Nam là một đất nước luôn gánh chịu những xâu xé binh lửa. Mặc dù qua bao điêu linh, nước Việt vẫn kiên cường đứng vững trên bản đồ thế giới. Từ hơn hai mươi tám năm qua, đất nước ta lại trầm mình trong biến loạn Cộng Sản. Cộng Sản với bản chất phi nhân, chuyên sử dụng những thủ đoạn tàn ác, khủng bố đàn áp người dân ngõ hầu củng cố chế độ độc tài đảng trị.

Nhưng cũng từ hơn một phần tư thế kỷ qua, toàn bộ guồng máy thống trị phải luôn đương đầu với những nhà sĩ phu kiên trinh, một lòng với dân tộc, đứng lên đòi tự do cho toàn dân. Trong lực lượng ái quốc, phản kháng guồng máy thống trị này, nổi bật nhất từ hai mươi lăm năm qua có thể nói là Bác sĩ Nguyễn Đan Quế.

Bác sĩ Nguyễn Đan Quế sanh năm 1942 tại Hà Nội. Ông theo gia đình di tản vào Nam năm 1954. Ông tốt nghiệp Đại Học Y Khoa Sài Gòn năm 1966. Ông là một bác sĩ đạt nhiều thành tựu trên lãnh vực khoa học, nhưng cũng là một người nhiều tâm huyết xã hội. Sau nhiều năm du học, thấm nhuần các chủ thuyết Tây Phương, ông đã mộng tưởng một xã hội xây dựng trên những tư tưởng nhân bản. Có lẽ vì thế mà sau khi hoàn tất chương trình tu nghiệp vào năm 1974, ông đã từ chối làm việc cho Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) để trở về nước phục vụ đồng bào. Và khi biến cố tháng Tư 1975 xảy ra, ông đã chọn lựa ở lại Việt Nam với hoài bão xây đắp lại đất nước sau một cuộc chiến đằng đẵng dài với nhiều đổ nát.

Nhưng ông đã nhanh chóng phát hiện thực chất mục rữa của chế độ Cộng Sản. Đối với một người ấp ủ nhiều lý tưởng dân tộc, đây có lẽ là một sự thất vọng to lớn, một nỗi bất mãn khôn cùng cho ông. Với niềm ưu tư chân thực cho vận mạng dân tộc, ông đã đứng lên chọn con đường đấu tranh tích cực đầy chông gai, hy sinh. Ông đã hiến dâng cả thời xuân trẻ của ông cho lý tưởng Tự Do, Dân Chủ và ngày nay ông vẫn tiếp tục hy sinh trong ngục tù Cộng Sản để Sự Thật luôn được tôn trọng.

Chế độ lao tù đỏ đã bị toàn thế giới lên án vì tính cách cực kỳ bạo ác. Bao người đã kiệt lực nằm xuống sau những bức tường của các trại tù cải tạo. Địa ngục lao lý là những ngọn lửa hủy hoại thể lực, nhưng hình như đối với Bác sĩ Nguyễn Đan Quế, nó chỉ khiến ông thêm sôi sục bầu nhiệt huyết. Càng bị áp chế, ông càng vùng dậy, đanh thép vạch trần tội ác và những vi phạm nhân quyền của Đảng Cộng Sản. Ông đã nhiều lần trực tiếp gửi kháng thư đến các tổ chức quốc tế và các chính khách Hoa Kỳ. Đồng thời, ông đã không ngừng lên tiếng kêu gọi quần chúng đứng lên đòi hỏi Cộng Sản thực thi Dân chủ và Đa nguyên chính trị.

Mặc dù bị cô lập với thế giới bên ngoài qua nhiều năm tù đày và những tháng ngày bị quản thúc ngoài tù, ông luôn theo dõi bước tiến của toàn thế giới trong kỷ nguyên toàn cầu hóa. Với những thao thức của một sĩ nhân ái quốc, ông luôn suy tư tìm một hướng thoát cho đất nước Việt Nam ra khỏi vùng đầm lầy chậm tiến. Theo tinh thần này, ông đã phổ biến nhiều bài nghị luận về hoàn vũ hóa và những sách lược kinh tế cho Việt Nam.

Ông cũng lưu ý đến tình trạng của các nhà tranh đấu khác. Trong trường hợp của Luật sư Lê Chí Quang, ông đã gửi lá thơ phản kháng vụ xử bất chính này đến các tổ chức nhân quyền như Human Rights Watch, Robert F. Kennedy Human Rights Center, Amnesty Internationale và Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ. Lá thơ của ông đã được phái đoàn Mỹ dùng làm căn bản để phản đối vụ xử Lê Chí Quang trong cuộc gặp gỡ Mỹ Việt về vấn đề nhân quyền vào tháng 11/2002.

Ông đặc biệt kỳ vọng vào lớp người trẻ Việt Nam, thành phần rường cột của quốc gia. Ông nhận định, tương lai Việt Nam đang nằm trong tay giới trẻ trong và ngoài nước, chính thế hệ trẻ sẽ đưa Việt Nam mạnh tiến, góp mặt chung với cộng đồng quốc tế. Sau lần ra tù lần thứ hai, ông đã tâm sự với Bác sĩ Nguyễn Quốc Quân, anh ruột ông, rằng ông sẽ tập trung 95% thời giờ của mình để làm việc cùng giới sinh viên, học sinh. Tờ báo chui Tương Lai đã ra đời sau đó với đường hướng cổ động anh chị em sinh viên, học sinh can đảm đứng lên đòi lại thực quyền cho dân tộc.

Ngoài ra ông cũng nhiều lần lên tiếng tố cáo Đảng Cộng Sản trong việc nhượng đất cho Trung Quốc, và vạch trần tính cách lũng đoạn của nhà cầm quyền trong mọi hoàn cảnh, một trong những thí dụ là sự trì trệ vô tổ chức của chúng trong việc cứu lụt miền Trung năm 1999.

Tiếng nói của Nguyễn Đan Quế luôn làm Cộng Sản khiếp sợ, ông hiện hữu như một thách thức với nhà cầm quyền. Bọn Cộng Sản nhức nhối từ hàng chục năm nay, bao thủ đoạn được đưa ra để dập tắt tiếng nói lương tâm gây nhiều tác động trong quần chúng này. Ba lần ông bị bắt giữ đều là những lần ông đã mạnh mẽ lên tiếng. Lần thứ nhất, sau khi thành lập Mặt Trận Dân Tộc Tiến Bộ và phát hành hai tờ báo chui Vùng Dậy và Toàn Dân Vùng Dậy, ông đã bị giam cầm suốt mười năm, từ 1978 đến 1988. Lần thứ hai,vào ngày 14 tháng 6 năm 1990, sau khi đại diện Cao Trào Nhân Bản phổ biến lời kêu gọi các lực lượng đấu tranh nỗ lực vận động cho một Việt Nam đa đảng, một xã hội tự do công bằng. Ông đã trả giá tám năm tù cho những đòi hỏi chân chính này. Lần cuối cùng, vào ngày 13/03/2003, với tinh thần tôn trọng sự thật, ông đã đưa ra bản thông tin tố cáo bộ mặt lọc lừa của Cộng Sản khi chúng tuyên truyền bịa đặt về sự tự do thông tin vốn dĩ không hề có dưới chế độ đỏ. Ông đã bị bắt giữ bốn ngày sau đó, và cho đến nay vẫn bị biệt giam chưa xét xử.

Khi không lay chuyển được ý chí bất khuất của ông, Cộng sản đã nhiều lần dùng nhu thuật khuyến dụ ông xuất ngoại, nhưng ông cũng đã khẳng khái từ chối, vì đối với ông, lưu đầy không có nghĩa là tự do.

Con đường ông đi, lòng quả cảm, trí lực của ông khiến cả thế giới sửng sốt và nể phục. Ông đã được trao tặng Giải Nhân Quyền Raoul Wallenberg 1994, Giải Nhân Quyền Robert Kennedy 1995, Giải Hellman/Hammett 2002. Nhiều lần ông đã được đề cử làm ứng viên Giải Nobel Hoà Bình; mới đây nhất, trong tuần qua Dân Biểu Liên bang Hoa Kỳ Ed Royce cùng bảy Thượng Nghị Sĩ lại đề cử ông cho Giải Nobel Hòa Bình 2004. Sự kiện này gây nhiều sượng sùng cho Cộng Sản Việt Nam, nên chúng đã lên tiếng đả kích. Nhưng càng ồn ào phản kháng chúng càng để lộ bộ mặt trơ trẽn ra toàn thế giới.

Đối với dân tộc Việt Nam, mặc dù tư tưởng của ông đôi khi không đồng tương ứng với những dòng suy tưởng khác, nhưng không ai có thể phủ nhận được rằng cái tên Nguyễn Đan Quế đã đi vào lịch sử, những bước chân ông đã làm hồng trang sử Việt. Đất nước ghi ân ông, vì cả gần ba mươi năm qua, ông luôn là hồi chuông cảnh tỉnh, tiếng còi báo động những thủ đoạn đê hèn của Cộng Sản Việt Nam; ông đã đưa ra một viễn kiến chính trị đầy tính nhân bản cho quê hương Việt Nam. Ông là ý thức của khát vọng Tự do Dân chủ, là chân dung của lý tưởng dân tộc: vì hoài bão đất nước, ông đã từ chối vinh hoa cá nhân, dấn thân cho một xã hội tươi đẹp. Tổ quốc Việt Nam cần những người con như ông để có được một ngày mai tươi sáng hơn. Lời nhắn nhủ của ông bao hàm niềm hy vọng cùng lòng hy sinh như chính cuộc đời ông: “...còn nhiều khó khăn, nhưng dân tộc tái sinh. Vì vậy chông gai mấy, chúng ta cũng cùng nhau gánh vác.”

Cầu mong tinh thần khí khái, dũng liệt của Bác sĩ Nguyễn Đan Quế sẽ khơi dậy niềm tự hào dân tộc và lý tưởng quang phục quê hương vẫn còn tiềm tàng trong lòng mọi người chúng ta. Chúng ta sẽ không chỉ ngồi ngưỡng mộ ông, mà sẽ có một hành động tích cực xây dựng đất nước. Cầu mong các thế hệ sau được soi sáng bởi ngọn đuốc thiêng ông đã thắp, luôn có một ý thức dân tộc trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Ước mong sức khỏe và thời gian sẽ cho phép ông ghi lại những đoạn đường tranh đấu hào hùng của ông trong công cuộc kiến tạo dân chủ trên hơn một phần tư thế kỷ qua. Cuốn hồi ký này, theo thiển ý sẽ là một gia tài quý giá cho hậu thế.

Bác sĩ Cấn Thị Bích Ngọc (Montréal, Canada)

08/02/2004

Tự Do cho Việt Nam, Tự Do cho Em Tôi

Bác Sĩ Nguyễn Quốc Quân

Lời người dịch: Nhân kỷ niệm một năm ngày Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế bị bắt lần thứ ba tại Sài Gòn, báo National Review Online (NRO), một tạp chí chính trị uy tín tại Mỹ có khuynh hướng bảo thủ, đã phổ biến bài sau đây vào số báo ngày 17-3- 2004. Tác giả bài này là Bác Sĩ Nguyễn Quốc Quân, bào huynh của Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế. Sau đây là bản dịch sang Việt ngữ bài: “Freedom for Vietnam, Freedom for My Brother” trên báo NRO. (Nhà báo Đinh Từ Thức)

Một năm trước đây, vào ngày 17-3-2003 công an Việt Nam đã bắt em tôi là BS Nguyễn Đan Quế tại trước cửa nhà ông ở Sài Gòn. Là người đã từ lâu vận động cho nhân quyền tại Việt Nam, BS Quế đã bị giam từ hồi ấy và bị cắt đứt mọi liên lạc với bên ngoài.

BS Quế đã phạm tội gì? Theo nhà cầm quyền Việt Nam, vào chiều hôm đó, ông ấy đang trên đường tới một quán cà phê để gửi qua internet một số tài liệu bất lợi cho chính quyền. Đêm hôm đó, công an tới xét nhà ông, tịch thu nhiều giấy tờ, trong số có bản thông cáo báo chí phản bác lại lập luận của nhà cầm quyền (công bố năm ngày trước) nói rằng ở Việt Nam có tự do thông tin. Bản thông cáo viết: “Chúng tôi tố cáo trước thế giới rằng tất cả các phương tiện truyền thông tại Việt Nam đều là công cụ của chế độ để đảng xử dụng vào mục tiêu tuyên truyền. Ngay cả một tờ báo tư nhân độc lập cũng không có”. Trong thông cáo báo chí, BS Quế cũng kêu gọi hỗ trợ cho Dự Luật Tự Do Thông Tin tại Việt Nam năm 2003, do các Dân Biểu Liên Bang Hoa Kỳ Ed Royce và Zoe Lofgren đệ trình vào tháng Hai năm đó.

Vào tháng Năm năm ngoái, tôi được biết, dưới áp lực của Hoa Kỳ và áp lực từ nhiều nơi khác, nhà cầm quyền Việt Nam đề nghị thả BS Quế với điều kiện ông ấy phải rời khỏi Việt Nam. Nhưng đối với ông ấy, “cưỡng bách lưu vong không phải là tự do” nên BS Quế vẫn tiếp tục ngồi tù.

Trước đó, BS Quế đã ba lần từ chối cơ hội rời khỏi đất nước. Một trong những dịp đó là khi quân Bắc Việt kéo vào Sài Gòn trước năm 1975. BS Quế đã tới bến tầu khi gia đình chúng tôi thoát đi trên một chiếc tầu. Thay vì cùng đi với chúng tôi, ông ấy đã quyết định ở lại. Là con người lý tưởng, BS Quế nghĩ rằng với tư cách là một y sĩ đã được đào tạo chuyên môn đầy đủ, ông ấy có thể đóng góp vào việc tái thiết Việt Nam sau chiến tranh, ngay cả dưới chế độ Cộng Sản.

Chẳng bao lâu, ông ấy thấy rằng mình đã lầm. Khi lên tiếng phản đối chính sách y tế của nhà cầm quyền về việc cho cán bộ đảng được ưu tiên trước người nghèo, BS Quế đã bị cách chức Trưởng Khu Nội Khoa tại Bệnh Viện Chợ Rẫy. Bất bình trước tình trạng thiếu các nhân quyền căn bản trên toàn quốc, BS Quế đã cùng với một số người lập ra Mặt Trận Quốc Gia Tiến Bộ. Mặt Trận theo đường lối bất bạo động trong nỗ lực vận động để nhà cầm quyền “giảm chi tiêu về quân sự, đầu tư vào các chương trình an sinh của người dân”, và đòi tổ chức bầu cử tự do, công bằng. Mặt Trận Quốc Gia Tiến Bộ bành trướng mau lẹ, và được nhiều giới trí thức tham gia. Mặt Trận xuất bản hai tờ báo chui và cả hai được giới sinh viên, trí thức hưởng ứng rộng rãi.

Nhà cầm quyền thấy đã đến lúc không thể chấp nhận những hoạt động của tổ chức này. BS Quế bị bắt vào tháng Hai năm 1978 cùng với 47 người trong tổ chức. Năm người đã chết trong tù. Khi phản đối thẩm quyền trại giam, ông đã bị biệt giam hai tháng trong xà lim một thước rưỡi x hai thước thiếu thốn mọi tiện nghi vệ sinh. Nhờ vào những nỗ lực vận động của Ân Xá Quốc Tế (Amnesty International), BS Quế được thả vào năm 1988. Một lần nữa, ông ấy đã từ chối đi định cư tại nước ngoài và trở thành hội viên Việt Nam đầu tiên của Ân Xá Quốc Tế và đồng thời ông cũng không chịu im tiếng.

Năm 1990, được gợi hứng và phấn khởi bởi các phong trào tranh đấu cho dân chủ tại Đông Âu, BS Quế cùng một số những người đồng chí hướng thành lập Cao Trào Nhân Bản Việt Nam và vào ngày 11 tháng Năm năm ấy, ông đã đại diện Cao Trào đưa ra một bản tuyên ngôn kêu gọi một cuộc tranh đấu bất bạo động để thực hiện một thể chế tự do, dân chủ và đa đảng tại Việt Nam. Lo sợ trước ảnh hưởng của BS Quế và sự lớn mạnh của Cao Trào, nhà cầm quyền đã bắt ông lại vào ngày 14 tháng Sáu, 1990. Tháng 11 năm 1991, qua một phiên tòa trá hình chớp nhoáng trong nửa giờ, Hà Nội đã xử BS Quế 20 năm tù khổ sai, vì lý do “âm mưu lật đổ chính quyền”.

Vào tháng tám năm 1998, do áp lực quốc tế, Hà Nội chịu nhượng bộ, nói rằng sẽ thả BS Quế nếu ông chịu đi sống ở ngoại quốc. BS Quế đã từ chối không chấp nhận, sau cùng ông vẫn được thả ra, nhưng bị canh giữ tại gia. Và một lần nữa, ông ấy đã từ chối không chịu im tiếng.

Mặc dầu bị nhà cầm quyền thường trực canh chừng và luôn làm khó dễ, từ nhà riêng, BS Quế tiếp tục viết và phổ biến những bài cổ võ tự do giao thương ở Việt Nam và chỉ trích chính sách của nhà cầm quyền Cộng Sản đối với các tộc thiểu số và các thành phần đối kháng. Các đường giây tiếp xúc với bên ngoài của ông bị cắt đứt, máy vi tính bị tịch thu, công an ngày đêm canh giữ quanh nhà, ngăn cản khách viếng thăm và làm khó dễ một số ký giả ngoại quốc.

Dầu vậy, bằng cách này hay cách khác, BS Quế đã đưa được tiếng nói của mình tới những người ủng hộ ông tại Việt Nam và tại Hoa Kỳ. Năm ngoái, sau khi ông bị bắt lần thứ ba vì đã cả gan bác bỏ lập luận của nhà cầm quyền có tự do thông tin ở Việt Nam, mười hai vị khôi nguyên Giải Nobel, kể cả Bác Học Torsten Wiesel, khôi nguyên Giải Nobel về Y khoa và là Chủ tịch Ủy Ban Nhân Quyền của các Hàn Lâm Viện Quốc Gia Hoa Kỳ đã cùng ký tên trong một văn thư yêu cầu nhà cầm quyền trả tự do cho BS Quế.

Trong dịp kỷ niệm Ngày Nhân Quyền Cho Việt Nam năm ngoái tại trụ sở Quốc Hội Hoa Kỳ, Bác Học Wiesel đã so sánh BS Quế như là một Andrei Sakharov của Việt Nam vì đã “kiên trì không chịu từ bỏ viễn kiến của ông về một đất nước tự do dân chủ và nỗ lực của ông để hoàn thành nó”.

Mười năm trước đây, Quốc Hội và Tổng Thống Mỹ đã chọn ngày 11 tháng Năm, ngày BS Quế công bố bản tuyên ngôn năm 1990, là Ngày Nhân Quyền cho Việt Nam. Cùng với các lãnh tụ lưỡng đảng tại Quốc Hội hàng năm chúng tôi vẫn kỷ niệm ngày này kể từ năm 1994. Năm nay, chúng tôi lại kỷ niệm ngày này, để nuôi dưỡng niềm hy vọng của BS Quế về một nước Việt Nam tự do, và đó cũng là ước vọng chung của dân tộc Việt Nam.

BÁC SĨ NGUYỄN ĐAN QUẾ

được HÀN LÂM VIỆN KHOA HỌC NỮU ƯỚC

tặng GIẢI NHÂN QUYỀN HEINZ R. PAGELS năm 2004

Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế, người đã bị nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam bắt lần thứ ba trong 25 năm và đang bị biệt giam từ ngày 17-3 năm 2003, đã được Hàn Lâm Viện Hoa Học Nữu Ước chọn để tặng giải nhân quyền năm 2004.

Qua văn thư ngày 8-6-2004, ông Ellis Rubinstein, Chủ tịch Hàn Lâm Viện Khoa Học Nữu Ước (New York Academy of Sciences), đã thông báo cho Bác Sĩ Nguyễn Quốc Quân biết bào đệ của ông là Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế được Hàn Lâm Viện Khoa Học Nữu Ước chọn để nhận giải Heinz R. Pagels về Nhân Quyền dành cho Khoa Học Gia năm 2004. Văn thư cho biết Bác Sĩ Quế đã được chọn nhận giải này “để ghi nhận lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm nổi bật của ông với tư cách một bác sĩ y khoa đã hy sinh phục vụ cho phúc lợi và sức khỏe của nhân dân Việt Nam và đã tranh đấu bất bạo động để cải thiện nhân quyền tại Việt Nam”. Giải thưởng sẽ được trao tặng tại buổi họp thường niên của Hàn Lâm Viện tại Nữu Ước vào ngày 13-9-2004.

Hàn Lâm Viện Khoa Học Nữu Ước được thành lập từ năm 1817, là một trong những Hàn Lâm Viện lâu đời nhất tại Hoa Kỳ và là một tổ chức độc lập, vô vị lợi, hiện có gần 25 ngàn thành viên trong giới khoa học, kỹ thuật và xã hội, rải rác trên 150 quốc gia trên thế giới.

Ủy Ban Nhân Quyền của Hàn Lâm Viện được thành lập năm 1978 để ủng hộ và cổ võ nhân quyền trong giới khoa học, y tế, kỹ sư và giáo dục trên thế giới. Ủy Ban chú tâm tới các đồng nghiệp trong giới khoa khọc bị bắt, bị tù đầy hoặc không được quyền theo đuổi khoa học, trao đổi những kết quả tìm tòi với đồng nghiệp và đại chúng, hoặc bị giới hạn tự do di chuyển.

Ủy Ban hoạt động dựa trên chính sách căn bản của Hội Đồng Khoa Học Quốc Tế (International Council for Science) và bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền của Liên Hiệp Quốc (United Nations Universal Declaration of Human Rights). Hàng năm, Hàn Lâm Viện vinh danh những khoa học gia đã đóng góp vào lãnh vực nhân quyền bằng giải thưởng Heinz R. Pagels. Giải này mang tên Tiến Sĩ Heinz R. Pagels (1939-1988), ông từng là nhà vật lý học và một tác giả nổi tiếng, vốn là Giám Đốc Điều Hành của Hàn Lâm Viện Khoa Học Nữu Ước, và là Chủ Tịch Liên Minh Quốc Tế Nhân Quyền (International League for Human Rights).

Nhiều nhân vật nổi tiếng thế giới trong lãnh vực vận động nhân quyền đã có tên trong danh sách những người được Hàn Lâm Viện Khoa Học Nữu Ước tặng giải Nhân Quyền, như bác học Nga Andrei Sakharov, khôi nguyên giải Nobel về Hoà Bình, là người đầu tiên được tặng giải năm 1979, và nhà vật lý học Trung Quốc Fang Li-Zhi, vào năm 1988...

Đây là lần thứ tư Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế được tặng giải thưởng cao quý về nhân quyền: năm 1994, ông được Tổ Chức Nhân Quyền của Quốc Hội Hoa Kỳ (Congressional Human Rights Foundation) tặng giải Raoul Wallenberg; năm 1995, được Tổ Chức Tưởng Niệm Robert Kennedy tặng giải Robert Kennedy; năm 2002, được Tổ Chức Human Rights Watch tặng giải Hellman/Hammett. Ngoài ra, kể từ hơn mười năm qua, năm nào Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế cũng được một số dân biểu nghị sĩ thuộc Quốc Hội Liên Bang Hoa Kỳ đề cử nhận giải Nobel về Hòa Bình./.

(Tin của Ủy Ban Quốc Tế Yểm Trợ Cao Trào Nhân Bản)

Dưới đây là bản dịch văn thư Hàn Lâm Viên Khoa Học Nữu Ước gửi Bác Sĩ Nguyễn Quốc Quân:

Kính thưa Bác Sĩ Nguyễn,

Tôi rất vui mừng báo tin để Bác Sĩ hay, bào đệ của ông là Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế, người đã từng bị giam trong tình trạng cô lập kể từ khi bị bắt lần chót vào ngày 17-3-2003, đã được Hàn Lâm Viện Khoa Học Nữu Ước trao tặng giải Heinz R. Pagels về Nhân Quyền dành cho các Khoa Học Gia năm 2004. Bác Sĩ Quế đã được chọn tặng giải này để ghi nhận lòng can đảm và tinh thần trách nhiệm nổi bật của một y sĩ đã hy sinh phục vụ cho phúc lợi và sức khỏe của người dân Việt Nam và tranh đấu bất bạo động để cải thiện nhân quyền tại Việt Nam.

Giải thưởng sẽ được trao tặng tại cuộc họp thường niên của Hàn Lâm Viện vào ngày 13-9-2004 tại trụ sở trung ương của Hàn Lâm Viện ở 2E đường 63 thành phố Nữu Ước. Chúng tôi sẽ rất mừng nếu ông có thể tham dự cuộc họp của chúng tôi và nhận giải thưởng thay mặt cho bào đệ ông. Thiệp mời với những chi tiết về việc này sẽ được gửi tới ông sau.

Chúng tôi thành thật hy vọng rằng Bác Sĩ Quế sẽ được trả tự do ngay tức khắc dựa trên lý do nhân đạo. Chúng tôi mong đợi sẽ được gặp Bác Sĩ tại cuộc họp.

Ellis Rubinstein Joseph L. Birman

Chủ Tịch kiêm Giám Đốc Điều Hành Chủ Tịch

Hàn Lâm Viện Khoa Học Nữu Ước Ủy Ban Nhân Quyền

Tiểu Sử Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế
Nguyễn Đan Quế và khát vọng Tự Do Dân Chủ
Gởi Nguyễn Ðan Quế (Thơ Trang Châu)
Freedom for Vietnam, Freedom for My Brother

Tự do cho Việt Nam, tự do cho em tôi

BS Nguyễn Đan Quế được tặng Giải Nhân Quyền Heinz R. Pagels 2004

BS Nguyễn Đan Quế bị chuyển ra Thanh Hóa, Bắc Việt

Liên Hiệp Quốc lên án Cộng Sản Việt Nam giam giữ BS Nguyễn Đan Quế